افكار عمومي و رسانههاي جمعي در آلمان
قانون اساسی آلمان در اصل پنجم خود حق آزادی بیان عقیده و مطبوعات و هم چنین حق دسترسی به منابع عمومی اطلاعات را تضمین کرده است . سانسوری وجود ندارد . محدویتهای آزادی عقیده ، اطلاعات و مطبوعات در قوانین عمومی و مقررات قانونی جهت حمایت از نوجوانان و حیثیت افراد تصریح شدهاند .
رسانههای عمومی اطلاعات خود را از طریق خبرگزاریهای داخلی و خارجی ، ادارات مطبوعات نهادهای دولتی و سازمانهای خصوصی و همچنین خبرنگاران خود در داخل و خارج و بررسیهای مستقیم آنان دریافت میکنند . بزرگ ترین خبرگزاری در آلمان د پ آ ، بعد از رویترز ، خبرگزاری فرانسه و آسوشیتدپرس ، رتبۀ چهارم را در جهان از آن خود کرده است .
در آلمان مراجع دولتی موظف به پاسخگویی به روزنامهنگاران هستند . ادارۀ مطبوعات و اطلاعات دولت فدرال به عنوان واسطه بین دولت و افکار عمومی و هماهنگ کنندۀ امور مطبوعاتی و اطلاع رسانی نهاد صدراعظم و وزارتخانهها انجام وظیفه میکند . (ب پ آ ) سخنگوی دولت بنا به دعوت " کنفرانس مطبوعاتی فدرال " ، اتحادیۀ خبرنگاران پارلمانی ، در مصاحبههای آنان شرکت جسته و مطبوعات و افکار عمومی را در جریان سیاستهای دولت قرار میدهد . او به مطبوعات روی میآورد و نه بالعکس . این امر تاکیدی است بر استقلال مطبوعات از نهادهای دولتی . همین نحوۀ دعوت برای کنفرانسهای مطبوعاتی که صدراعظم و وزرا با کنفرانس مطبوعاتی فدرال برگزارمیکنند ، رعایت میشود.
در برلین قریب ١٢٠٠ خبرنگار دارای مجوز فعالیت میکنند که در کنفرانس مطبوعاتی فدرا ل و یا اتحادیۀ روزنامهنگاران خارجی عضو هستند .
روزنامه ها و مجلات
مطالعۀ روزنامه در آلمان طرفداران زيادي دارد . آلمان از نظر تراكم تعداد روزنامه ( تعداد روزنامهها به ازاي هر ١٠٠٠ نفر جمعيت ) بعد از نروژ ، فنلاند ، سوئد ، سوئيس ، اتريش و ا نگلستان در مرتبۀ هفتم در اروپا قرار دارد . ٧٨ درصد مردم روزانه به طور متوسط ٣٠ دقيقه روزنامه ميخوانند . در حوزۀ مطبوعات ، روزنامههاي محلي حرف اول را ميزنند . بيشترين مجموع تيراژ از آنِ ٣٣١ روزنامۀ محلي و منطقهاي با ١/١٦ ميليون نسخه است كه به صورت آبونمان به دست خواننده ميرسند پس از اين روزنامهها ، هشت روزنامه با جمعاٌ ٤/٥ ميليون تيراژ قرار دارند كه به صورت تكفروشي عرضه ميشوند .
روزنامۀ بيلد با بيش از ٤ ميليون نسخه در روز پرتيراژترين روزنامه آلماني است كه به صورت تكفروشي عرضه ميشود . روزنامههاي بزرگ فرا منطقهاي فرانكفورتر آلگماينه سايتونگ و ديولت ، همچنين روزنامههايي كه به صورت سراسري عرضه ميشوند مانند زود دويچه سايتونگ ، فرانكفورتر روندشاو و هاندلزبلات ، تيراژ كمتري دارند ولي داراي نفوذ بيشتري در شكلدهي افكار هستند . ساير نشرياتي كه قدرت تأثيرگزاري زيادي دارند مجلات خبري اشپيگل و فوكوس و هم چنين هفتهنامهي ديسايت هستند . اين چشمانداز با عرضۀ روزنامههاي آخر هفته مانند بيلد ويژه يكشنبه ، ولت ويژه يكشنبه ، زونتاگ آکتوئل و همچنين ويژهنامۀ يكشنبه فرا نكفورتر آلگماينه سايتونگ با مجموع تيراژي برابر با ٤ ميليون نسخه تكميل ميشود . براي خارجيان مقيم آلمان بسياري از روزنامههاي خارجي داراي ويژهنامههاي مخصوص آلمان هستند .
بازار مجلات نيز در آلمان بسيار متنوع است ؛ با احتساب مجلات تخصصي، در آلمان حدود ١٠ هزار عنوان مجله منتشر ميشود . مجلات تخصصي از جهت كثرت عنوان ( با ٣٤٥٠ عنوان ) قويترين بخش را تشكيل ميدهند . پس از آن مجلات با مخاطب عام با ١٨٠٠ عنوان قرار دارند . در كنار مجلات خبري و مجلات معروف به مجلههاي تلويزيوني با تيراژ بسيار زياد ، مجلات خبري اشترن و بونته و مجلات زنان از جمله مجلات معروف با مخاطب عام هستند . مجلاتي كه براي مخاطبان خاص منتشر ميشوند ، اخيراً خوانندگان زيادي يافتهاند . به اين همه بايد مجلات مذهبي ، مجلات مخصوص مشتريان ( با بيش از ٢٣٠٠ عنوان ) و مجلات آگهي را افزود . يك سوم از بازار مجلات در اختيار نشريات سازمانها و اتحاديههاست. مجله ADAC – دنياي موتور كه متعلق به كلوب عمومي اتومبيل آلمان است ، با ١٣ ميليون نسخه ، پر تيراژترين مجلۀ آلمان است .
راديو و تلويزيون
براي تلويزيون و راديو در آلمان دو نوع شكل سازماني و تأمين مالي اساساً متفاوت وجود دارد فرستندههاي خصوصي انحصاراً از محل دريافت آگهي هزينههاي خود را تأمين ميكنند . آنها در زمينۀ عرضۀ برنامههاي ويژه تخصص يافتهاند . فرستندههاي قانوني– عمومي برخلاف آنان هزينههاي خود را از محل عوارض و تبليغات تأمين ميكنند و متعهد به ارايۀ برنامههايي هستند كه قانوناً براي آنها تعيين شده است . نيازهاي اوليۀ مردم به اطلاعات ، آموزش و سرگرمي بايد تامين شود . از جملۀ اين نيازها برنامههايي با محتواي غني فرهنگي است كه بايد حتيالامكان مبين همه جريانات فرهنگي باشند .