ارتباط و ارتباطات چيست؟
هيچكس نمي‌تواند در دنياي امروز بدون برقراري ارتباط زندگي كند. ما براي برآورده شدن نيازهاي روزمره خود بايد ارتباط برقرار كنيم؛ نياز به غذا، مسكن، نياز به همكاري با ديگران براي ارضاي حس دوستي و كاميابي‌اجتماعي و انواع نيازهاي‌‌اقتصادي و اجنماعي؛ ساير نياز‌ها هم كه جاي خود را دارند.
نياز به مبادله اطلاعات،سرگرمي، نياز به بروز خلاقيت اجتماعي و . . . در واقع ارتباط ما را به شبكه گسترده انسان‌ها پيوند مي‌دهد. اين شبكه از خانواده‌شروع شده و به حلقه دوستان مي‌رسد و بعد‌با كمك رسانه‌هاي جمعي، كل‌جامعه و سراسر جهان را در بر مي‌گيرد.
نحوه تكوين فرديت ما به ميزان موفقيت ما در ساختن اين شبكه‌ها وابسته است. ارتباط صرفا مبادله‌اطلاعات در باره‌ي واقعيت‌هاي سخت افزاري نيست. بلكه ارتباط به معناي‌تبادل‌افكار، احساسات،عقايد و تجربيات نيز هست. از نظر فردي ارتباط ما را قادر مي‌سازد تا به عضوي مفيد و موثر‌براي اجتماع‌تبديل شويم. از منظر اجتماعي ارتباط بين اجزاي جامعه رشد و بقاي جامعه را تضمين مي‌كند.
حال‌براي شناخت و درك هر چه بيشتر مقوله"ارتباط و ارتباطات" بايد تاريخچه آن، ديدگاه‌هاي صاحب نظران، معاني، عناصر اوليه، روش‌هاي ارتباطي، سير صعودي و هر آنچه كه به اين حوزه مربوط مي‌شود را بررسي كنيم.
پيدايش و پویایی علم ارتباطات را مانند بسیاری از علوم دیگر به اندیشه‌ایرانیان، رومیان و یونانیان پیش از میلاد نسبت مي‌دهند. از سال 1930 پیشرفت‌های بسياري، در اين زمينه خصوصاً توسط لازارسفلد، لوین، لاسول و هاولند انجام شد. به مرور زمان شمار محققان و پژوهشگران این حوزه افزایش یافته است. محققان بزرگی مانند: کولی، دیویی، پارک، سایپر، لاسول، لیپمن، لوین که آثار ارزشمندی در حوزه‌ارتباطات بر جای گذاشته‌اند. همچنين بخش آموزش و تحقیق اين رشته در طي اين مدت گسترش یافته تا آنجا كه واحدهای دانشگاهی و موسسه‌هاي پژوهشي و . . . تأسیس شدند.
عناصر ارتباطات:
عناصر ارتباطات را مي‌توان به شرح زير بيان كرد:
کانال، زمینه، محیط، پس خورد، تداخل امواج، پیغام، دریافت کننده، پردازش و منبع.
فرایند "ارتباطات" به‌انسان‌ها اجازه‌می‌دهد تا تجارب و دانش خود را در زمينه‌هاي مختلف به اشتراک بگذارند.
روش‌های ارتباطات انسانی:
روش‌هاي ارتباطي انسان را مي‌توان؛ زبان علائم، مکالمه، نوشتن، اشاره، حالت و حركات بدني، پخش رادیو و تلویزیونی و سینما بیان کرد. ارتباط می‌تواند به‌یکی از روش‌های رو در رو، یک طرفه، ارادی یِا غیر ارادی و شفاهی یا غیر شفاهی انجام گیرد. علاوه بر آن ارتباط می‌تواند درون فردی و میان فردی‌هم باشد
تعاريف ارتباط:
تاریخ اندیشه‌های ارتباطاتی تعاریف متعدد و مختلفی را از سوی صاحب نظران،پژوهشگران و نويسندگان ارتباطات در خود جاي داده است. هر یک از انديشمندان با توجه‌‌‌به زاویه دید و اهمیتی که برای عناصر ارتباطات قائل‌هستند آن را تعریف کرده‌اند.
در اين ميان دو تعريف از مقبوليت خاصي‌برخوردار است.
تعريف اول؛ ارتباط را فرايندي مي‌داندكه به واسطه‌ي آن ارتباط گر يا فرستنده از طريق يك رسانه يا مجرا پيامي را با تاثيراتي معين به گيرنده‌مي‌رساند.
تعريف دوم؛ارتباط را كنشي اجتماعي مي‌داندكه افرادي از يك فرهنگ مشخص در واكنش به تجربه خود از واقعيت به مبادله‌ِ معاني مي‌پردازد.
با اين وجود نمی‌توان تعریف واحدی از ارتباط که‌همه افراد را قانع کند، ارائه‌داد. شاید‌هم اصلا چنین تعریفی وجود نداشته‌باشد. بنابراين سعی بر این است، اندیشه و نظریات گوناگون را تا حد امکان جمع آوری تا بتوان آن ها را به‌یک مرز مشترک نزدیک ساخت.
"ارتباطات" از دیدگاه عده‌ایی بر مفاهیم متفاوت و گاهی متضاد گفته می‌شود. از طرفی هم ارتباط را تبادل متفکرانه دیدگاه‌ها از طریق یک مکالمه معنادار بین دو انسان‌که به نوعي ارسال پیام ساده و بدون تفکر است، مي‌دانند. با این تعریف می‌توان گفت ،ماشین ها و جانوران نیز ارتباط برقرار می کنند.
از طرف دیگر می‌توان ارتباطات را یک فرایند سازمان یافته‌برای تبادل اطلاعات بین بخش ها که معمولا بواسطه یک رشته‌علائم انجام مي گيرد، تعریف کرد. گروهی در تعریف خود بر ترغیب و اقناع یا همانندی و اشتراک انديشه با ابعاد گسترده‌تر و تاثیرگذار قلمداد كرده‌اند. عده‌ای بر پاسخ و بازتاب تاکید بیشتری کرده‌اند. و برخی ديگر از اندیشمندان بر عنصر پیام تاکید دارند. حتي لاسول در سال 1948 يك مدل ارتباط كلامي ارائه مي‌دهد. اين مدل يكي از اولين نمونه‌هاي مدل ارتباط به مانند يك فرايند است:"چه كسي چه چيزي را از چه مجرايي به چه كسي و با چه تاثيري مي‌گويد".
او بر مفهوم" تاثير" ارتباط تاكيد داشت. از نظر متفكران ديگر مفاهيم "قصد" و "بافت"ارتباط اهميت اساسي دارند.زيرا بيشتر ارتباط‌گران از ايجاد ارتباط هدفي‌دارند و نيز شرايط اجتماعي ارتباط لزوما بر نحوه‌ي بيان و فهم پيام ها تاثير مي‌گذارد.